نسبت زهد سیاسی و خدمات اجتماعی روحانیت در منظومه فکری مقام معظم رهبری

نوع مقاله : علمی ترویجی

نویسندگان

1 دکتری فلسفه تطبیقی و مدرس حوزه و دانشگاه؛ گروه فلسفه و کلام، دانشگاه شهید مطهری، تهران، ایران.

2 پژوهشگر و طلبه حوزه علمیه تهران، تهران، ایران.

چکیده

این مقاله به بررسی و تبیین نسبت میان دو مفهوم کلیدی «زهد سیاسی» و «خدمات اجتماعی روحانیت» در اندیشه و بیانات مقام معظم رهبری می‌پردازد .زهد سیاسی در این چارچوب، به معنای عدم دلبستگی به مظاهر دنیوی قدرت و ثروت، ساده‌زیستی، پاکدستی و اولویت‌بخشی به خدمت است و خدمات اجتماعی روحانیت، مجموعه فعالیت‌های آنان در راستای رفع نیازهای مادی و معنوی، هدایت فکری و فرهنگی، و بصیرت‌افزایی جامعه را شامل می‌شود. هدف اصلی، تحلیل چگونگی تأثیرگذاری این دو مفهوم بر یکدیگر و نقش این رابطه در تحقق اهداف نظام اسلامی است. در این پژوهش، داده‌ها از طریق مطالعه اسنادی و کتابخانه‌ای گردآوری شده‌اند و به کمک روش تحلیل محتوای کیفی، پس از کدگذاری اولیه و دسته‌بندی کدها، مفاهیم پنهان در بیانات مقام معظم رهبری استخراج و بررسی شده‌اند. یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد که در منظومه فکری مقام معظم رهبری، پیوندی وثیق و تأثیر متقابل میان زهد سیاسی و خدمات اجتماعی روحانیت وجود دارد؛ به گونه‌ای که زهد سیاسی، مبنا، ضامن خلوص، و شرط اثربخشی خدمات اجتماعی روحانیت محسوب می‌شود و از سوی دیگر، خدمات اجتماعی خالصانه، تجلی‌گاه زهد سیاسی فعال و مسئولانه است. این رابطه دوسویه، نه تنها برای حفظ اعتماد عمومی و کارآمدی روحانیت، بلکه برای سلامت و پویایی نظام اسلامی نیز حیاتی تلقی می‌گردد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

The Relationship between Political Asceticism and the Social Services of the Clergy in the Intellectual Framework of the Supreme Leader

نویسندگان [English]

  • javad Ghadiri Hajiabadi 1
  • Ali Akbar Mohammad Darwish 2
1 Corresponding Author, PhD in Comparative Philosophy; Lecturer at Seminary and University, Department of Philosophy and Theology, Shahid Motahari University, Tehran, Iran.
2 Researcher and Student of Seminary, Tehran Seminary, Tehran, Iran.
چکیده [English]

This article examines and elucidates the relationship between the two key concepts of "political asceticism" and "the clergy's social services" in the thought and statements of the Supreme Leader of the Islamic Republic of Iran. Within this framework, political asceticism signifies non-attachment to the worldly manifestations of power and wealth, simple living, integrity, and prioritizing service over personal interest. The clergy's social services encompass their activities aimed at addressing material and spiritual needs, providing intellectual and cultural guidance, and enhancing societal insight. The main objective of this study is to analyze how these two concepts influence one another and to clarify the role of this relationship in realizing the goals of the Islamic system. Data were collected through documentary and library-based research, and analyzed using qualitative content analysis. Following initial coding and categorization, the latent concepts embedded in the Supreme Leader’s statements were extracted and examined. The findings of this research indicate that in the intellectual system of the Supreme Leader, there exists a firm connection and mutual influence between political asceticism and the clerical social services. Political asceticism is considered the foundation, the guarantor of purity, and the condition for the effectiveness of the clerical social services. On the other hand, pure social services are the manifestation of active and responsible political asceticism. This reciprocal relationship is deemed vital not only for preserving public trust and the clergy's efficacy but also for the health and dynamism of the Islamic system.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Political Asceticism
  • Social Services
  • Clergy
  • Supreme Leader
  • Islamic System
  1. قرآن کریم

    1. خامنه‌ای، سیدعلی. (۰۴/۰۳/۱۳۷۸ش). بیانات در دیدار مسئولان شوراهای اسلامی.
    2. خامنه‌ای، سیدعلی. (۰۶/۰۶/۱۳۹۶ش). بیانات در دیدار طلاب حوزه علمیه تهران.
    3. خامنه‌ای، سیدعلی. (۰۹/۱۲/۱۴۰۲ش). بیانات در دیدار جمعی از رأی اولی‌ها و خانواده‌های شهدا.
    4. خامنه‌ای، سیدعلی. (۱۰/۰۸/۱۳۷۴ش). بیانات در دیدار جمعی از دانش‌آموزان و دانشجویان‌.
    5. خامنه‌ای، سیدعلی. (۱۰/۱۰/۱۳۶۹ش). بیانات در دیدار فرماندهان و جمعی از پاسداران کمیته‌های انقلاب اسلامی
    6. خامنه‌ای، سیدعلی. (۱۱/۷/۱۳۶۹ش). بیانات در دیدار جمعی از آزادگان و اقشار مختلف مردم.
    7. خامنه‌ای، سیدعلی. (۱۲/۱۰/۱۳۸۶ش). دیدار علما و فضلا و روحانیون و طلاب استان یزد با رهبر انقلاب.
    8. خامنه‌ای، سیدعلی. (۱۲/۶/۱۳۸۰ش). بیانات در دیدار با اعضای کنگره بزرگداشت شهید آیت‌الله مدنی‌.
    9. خامنه‌ای، سیدعلی. (۱۳۷۱ش). بیانات در دیدار جمعی از روحانیون.
    10. خامنه‌ای، سیدعلی. (۱۳۷۲ش). بیانات در جمع علما و روحانیون تبریز.
    11. خامنه‌ای، سیدعلی. (۱۳۷۲ش). بیانات در جمع مردم تبریز در استادیوم ورزشی تبریز.
    12. خامنه‌ای، سیدعلی. (۱۳۷۳ش). بیانات در دیدار اقشار مختلف مردم.
    13. خامنه‌ای، سیدعلی. (۱۳۷۴ش). بیانات در دیدار جمعی از روحانیون.
    14. خامنه‌ای، سیدعلی. (۱۳۷۴ش). بیانات در دیدار روحانیون استان سمنان.
    15. خامنه‌ای، سیدعلی. (۱۳۷۴ش). بیانات در دیدار رئیس‌جمهور و اعضاى هیأت دولت.
    16. خامنه‌ای، سیدعلی. (۱۴/۱۲/۱۳۷۰ش). سخنرانى در دیدار با جمعى از روحانیون، ائمه جماعات و وعاظ نقاط مختلف کشور در آستانه‌ى ماه مبارک رمضان.
    17. خامنه‌ای، سیدعلی. (۱۴/۳/۱۳۸۱ش). بیانات در مراسم سیزدهمین سالگرد رحلت امام خمینی(ره).
    18. خامنه‌ای، سیدعلی. (۱۵/۱۲/۱۳۹۲ش). بیانات در دیدار اعضای مجلس خبرگان رهبری.
    19. خامنه‌ای، سیدعلی. (۱۶/۱/۱۳۷۹ش). بیانات رهبر انقلاب در پایان درس خارج فقه.
    20. خامنه‌ای، سیدعلی. (۱۶/۶/۱۳۹۵ش). بیانات در اوّلین جلسه‌ درس خارج فقه در سال تحصیلى جدید.
    21. خامنه‌ای، سیدعلی. (۱۶/۷/۱۳۷۶ش). بیانات در دیدار نمایندگان نهاد نمایندگی ولی فقیه در دانشگاه‌ها.
    22. خامنه‌ای، سیدعلی. (۱۷/۸/۱۳۸۵ش). بیانات در دیدار روحانیون استان سمنان.
    23. خامنه‌ای، سیدعلی. (۱۷/۹/۱۳۹۵ش). پیام به بیست و پنجمین اجلاس سراسری نماز.
    24. خامنه‌ای، سیدعلی. (۱۸/۵/۱۳۶۸ش). بیانات در دیدار کارکنان نهاد ریاست جمهورى.
    25. خامنه‌ای، سیدعلی. (۱۹/۰۷/۱۳۹۱ش). بیانات در دیدار علما و روحانیون خراسان شمالی.
    26. خامنه‌ای، سیدعلی. (۱۹/۱۰/۱۴۰۰). سخنرانی تلویزیونی به مناسبت سالگرد قیام ۱۹ دی.
    27. خامنه‌ای، سیدعلی. (۲۰/۰۶/۱۳۷۴ش). بیانات در آغاز گردهمایى ائمّه‌ى جمعه‌ى سراسر کشور.
    28. خامنه‌ای، سیدعلی. (۲۰/۷/۱۳۹۰ش). بیانات در جمع روحانیون شیعه و اهل سنت کرمانشاه‌.
    29. خامنه‌ای، سیدعلی. (۲۰/۸/۱۳۸۰ش). بیانات در دیدار مردم کاشان و آران و بیدگل‌.
    30. خامنه‌ای، سیدعلی. (۲۱/۰۴/۱۴۰۲ش). بیانات در دیدار مبلغین و طلاب حوزه‌های علمیه سراسر کشور.
    31. خامنه‌ای، سیدعلی. (۲۱/۱۲/۱۳۹۳ش). بیانات در دیدار اعضاى مجلس خبرگان رهبرى.
    32. خامنه‌ای، سیدعلی. (۲۲/۰۷/۱۳۷۴ش). بیانات در دیدار روحانیان استان مازندران.
    33. خامنه‌ای، سیدعلی. (۲۲/۱۲/۱۳۶۹ش). بیانات در دیدار جمعى از علما و روحانیون سراسر کشور در آستانه ماه مبارک رمضان.
    34. خامنه‌ای، سیدعلی. (۲۲/۳/۱۳۸۳ش). بیانات در دیدار طلاب مدرسه علمیه‌‌ آیت‌الله مجتهدی.
    35. خامنه‌ای، سیدعلی. (۲۲/۸/۱۳۹۶ش). بیانات در دیدار دست‌اندرکاران کنگره شهدا و ایثارگران روحانی استان قم.
    36. خامنه‌ای، سیدعلی. (۲۳/۹/۱۳۹۵ش). بیانات در مراسم جشن تکلیف دانش‌آموزان.
    37. خامنه‌ای، سیدعلی. (۲۴/۰۸/۱۳۷۹ش). بیانات در اجتماع بزرگ مردم اراک.
    38. خامنه‌ای، سیدعلی. (۲۵/۰۲/۱۳۹۵ش). دیدار مدیران، مدرسان و طلاب حوزه‌های علمیه استان تهران با رهبر انقلاب.
    39. خامنه‌ای، سیدعلی. (۲۵/۱۱/۱۳۷۱ش). دیدار جمعی از علما و روحانیون با رهبر انقلاب در آستانه ماه مبارک رمضان.
    40. خامنه‌ای، سیدعلی. (۲۵/۹/۱۳۷۹ش). بیانات در خطبه‌های نماز جمعه تهران‌.
    41. خامنه‌ای، سیدعلی. (۲۶/۴/۱۳۸۷ش). بیانات در دیدار اقشار مختلف مردم در سالروز میلاد حضرت علی علیه‌السلام.
    42. خامنه‌ای، سیدعلی. (۲۹/۰۷/۱۳۸۹ش). بیانات در دیدار طلاب و فضلا و اساتید حوزه علمیه قم‌.
    43. خامنه‌ای، سیدعلی. (۲۹/۱۱/۱۴۰۲ش). بیانات در دیدار مردم آذربایجان شرقی.
    44. خامنه‌ای، سیدعلی. (۲۹/۸/۱۳۶۹ش). بیانات در دیدار رئیس‌‌جمهور موقت و رهبران احزاب اسلامى افغانستان.
    45. خامنه‌ای، سیدعلی. (۳۰/۰۶/۱۳۸۷ش). خطبه‌های نماز جمعه تهران.
    46. خامنه‌ای، سیدعلی. (۳۰/۱۱/۱۳۷۰ش). بیانات در دیدار جمعی از روحانیون.
    47. خامنه‌ای، سیدعلی. (۳۰/۵/۱۳۷۰ش). بیانات در دیدار جمعى از فضلا، طلّاب و روحانیّون استان لرستان.
    48. خامنه‌ای، سیدعلی. (۳۱/۰۵/۱۳۹۵ش). بیانات در دیدار ائمه جماعات مساجد استان تهران.
    49. خامنه‌ای، سیدعلی. (۳۱/۶/۱۳۷۰ش). بیانات در آغاز درس خارج فقه‌.
    50. خامنه‌ای، سیدعلی. (۳۱/۶/۱۳۸۳ش). بیانات در دیدار اعضای مجلس خبرگان رهبری.
    51. خامنه‌ای، سیدعلی. (۵/۵/۱۴۰۱). بیانات در دیدار ائمه جمعه سراسر کشور.
    52. خامنه‌ای، سیدعلی. (۷/۰۴/۱۳۸۹ش). بیانات در دیدار رئیس و مسئولان قوۀ قضائیه‌.
    53. خامنه‌ای، سیدعلی. (۹/۸/۱۳۷۵ش). بیانات در دیدار جمعی از دانشجویان و دانش‌آموزان.
    54. خمینی، روح‌الله. (۱۳۵۸ش). صحیفه امام خمینی(ره)، (سخنرانی در جمع گروهی از پاسداران مشهد (حیثیت اسلام)). تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(ره).
    55. لشگری، مصطفی. (۱۴۰۲ش). جهادیه سجادیه. روزنامه قدس، شماره ۱۰۳۰۷.