بررسی تطبیقی دیدگاه امام سجاد و اریک فروم نسبت به کمال گرایی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استاد گروه روانشناسی، دانشکده علوم اقتصادی و اجتماعی، دانشگاه بوعلی سینا همدان، همدان، ایران

2 دانشیارگروه معارف اسلامی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه بوعلی سینا همدان، ایران

3 دانشجوی دکترای روانشناسی تربیتی،، دانشکده اقتصاد وعلوم اجتماعی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران

10.30513/iss.2021.2295.1133

چکیده

در سالهای اخیر در ادبیات پژوهشی روان درمانی و مشاوره، علاقه وافری نسبت به کمال گرایی مشاهده می شود و به نظر می‌رسد نقش برجسته‌ای در سلامت روان فرد و جامعه داشته باشد.هدف این پژوهش بررسی تطبیقی کمالگرایی و ویژگی‌های انسان کامل از دیدگاه امام سجاد و اریک فروم است. پژوهش حاضر با رویکردی کیفی انجام شده و برای تحلیل داده‌ها از روش تحلیل محتوا استفاده شد. نتایج نشان داد ابعاد کمال گرایی بر اساس صحیفه سجادیه شامل بعد عاطفی(مانند دوستی پروردگار)، بعد رفتاری(مانند ایمان به معاد و کسب رضایت پروردگار)، بعد معنوی(مانند ایمان به معاد) وبعد رفتار اجتماعی و شخصی (مانند ظلم ستیزی و شکرگذار و قدر دان بودن) است و مبنای کمال گرایی در وهله اول شامل خدا محوری و در وهله دوم شامل انسان محوری می باشد. در حالی که مبنای کمال گرایی از دیدگاه اریک فروم بر محوریت خود انسان تاکید دارد و بنابراین می توان بیان کرد که بر اساس صحیفه سجادیه تعادل بین ابعاد کمال گرایی با مبنای خدا محوری و انسان محوری برای انسان کامل بودن ضرورت دارد.

کلیدواژه‌ها


  1.  

    1. ابن سینا، حسین بن عبدالله، الشفا، قم، نشر آیت الله المرعشی نجفی، 1404.
    2. ابن شعبه الحرانی، حسن بن علی، تحف العقول، تصحیح و تعلیق علی اکبر غفاری، قم، مؤسسه النشر الاسلامی، 1404 .
    3. ارسطو، اخلاق نیکوماخوس، ترجمه محمد حسن لطفی تبریزی، چاپ سوم، تهران، طرح نو، 1390.
    4. الهی قمشه­ای، مهدی، ترجمه صحیفه سجادیه، تهران، انتشارات اسلامی، 1387.
    5. اکبری مطلق، جواد؛ فنودی، مرضیه، «انسان کامل از دیدگاه شهید مطهری و علامه طباطبایی»، ماهنامه معرفت، سال26، شماره3، 1396.
    6. باقریان موحد، سیدرضا؛ جعفریان، رسول، مهریزی، مهدی، کتابشناسی نیایش­های شیعه، تهران، موسسه فرهنگی دین پژوهی بشرا، 1392.
    7. بشیری، ابوالقاسم، ارائه الگوی انسان کامل بر اساس ویژگی‌های شخصیتی پیامبراکرمˆ از دیدگاه قرآن کریم، قم، موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی، 1388.
    8. بلخاری قهی، حسین؛ حسینی شاهرودی، سید مرتضی، «بررسی تطبیقی وجوه هستی شناختی و معرفت شناختی انسان کامل در آرای ابن عربی و ملاصدرا»، نشریه آموزه‌های فلسفه اسلامی، شماره 17، 1394.
    9. تجلیل، جلیل؛ هوشیار، یاسر، «بررسی تطبیقی سیمای انسان کامل در خطبه متقین نهج البلاغه و آثار عزیزالدین نسفی»، فصلنامه پژوهش‌های نهج البلاغه، شماره46، 1394.
    • الحر العاملی، محمد بن حسن، وسائل الشیعه، بیروت، آل البیت، 1414.
    • خادمی، عین االله؛ صلواتی، عبدالله؛ پوراکبر، لیلا، «علم انسان کامل از دیدگاه سیدحیدر آملی»، نشریه ادیان و عرفان، سال47، شماره3، 1393.
    1. رجبی، محمود، انسان شناسی، قم، مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره)، چاپ هجدهم، 1392.
    2. ساپینگتون، اندرو، بهداشت روانی، مترجم حمیدرضا حسین شاهی برواتی، تهران، روان، 1393.
    3. شولتس، دوآن، روانشناسی کمال: الگوهای شخصیت کامل، مترجم گیتی خوشدل، تهران، پیکان، 1399.
    4. شیروانی، علی، سرشت انسان (پژوهشی در خداشناسی فطری)، قم، معارف، 1376.
    5. عمید، حسن، فرهنگ عمید، تهران، امیر کبیر، چاپ بیستم، 1360.
    6. کیاشمشکی، ابوالفضل؛ ملک اف، علاالدین، «انسان کامل از منظر ابن عربی و امام خمینی (ره)»، دو فصلنامه مطالعات فقه اسلامی و مبانی حقوق، شماره25، 1392.
    7. محمدی، محمد تقی؛ سالاری فر، محمدرضا، «نگاه روانشناختی به انسان کامل از دیدگاه قرآن»، مطالعات اسلام و روانشناسی، سال5، شماره9، 1390.
    8. محمدیان، عباس، «انسان کامل از منظر امام خمینی»، پژوهشنامه متین، شماره 27، 1384.
    9. مرادی، محمد هادی؛ عنافجه، مهین، «سیمای انسان کامل از دیدگاه قرآن و عرفان»، پژوهشنامه معارف قرآنی، شماره6، 1390.
    10. مصباح یزدی، محمد تقی، خودشناسی به سوی خود سازی، قم، چاپ چهارم، مؤسّسه‌ آموزشی و پژوهشی امام خمینی، 1384.
    11. مطهری مرتضی، انسان کامل، تهران، چاپ 38، صدرا،
    12. Ardelt M: Empirical Assessment of a Three-Dimensional Wisdom Scale. Reserch on Aging ;25 (3): 275-324, 2003.
    13. : Creativity and problem solving at work. England: Gower publishing company,1990.
    14. Onwuegbzie AJ, Collins KMT: A typology of mixed methods sampling designs in social science research. Qualitative Report,2007.