ناسیونالیسم در میان ملل مسلمان وغرب و تاثیر امت‌گرایی براتحاد جهان اسلام

نوع مقاله : علمی ترویجی

نویسنده

استادیار گروه زراعت و علوم و تکنولوژی بذر،واحد مهاباد،دانشگاه آزاد اسلامی،مهاباد،ایران

10.30513/iss.2021.2215.1130

چکیده

مقاله حاضر با روش توصیفی- تحلیلی به بررسی و مقایسه ناسیونالیسم و امت گرایی در دنیای اسلام پرداخته است. تقابل و تعامل هویت ملی و امت گرایی اسلامی یکی از مباحث چالش انگیز میان متفکران اسلامی است. اتحاد دنیای اسلام و تشکیل حکومت اسلامی و اجرای قوانین شریعت جزء مفاهیم اساسی اسلام سیاسی هستند. بسیاری از کشورهای مسلمان مشخصات و ویژگی های خاص ژئوپولیتیک، فرهنگی و اقتصادی دارند و منافع ملی در هرکدام از حکومت ها تحت تاثیر عوامل بیرونی و درونی با دیگران متفاوت است. تهدیدات بین المللی روبروی دنیای اسلام در حال افزایش است. در چنین شرایطی، ارجحیت با اتحاد امت اسلامی است. در مقابل، ملی گرایان به منافع درونی و ناسیونالیسم ملی معتقد هستند. یافته های این پژوهش نشان می‌دهد که باتوجه به افزایش تهدیدات بین المللی که عمدتاً از سوی کشورهای توسعه یافته غربی اعمال می شود، دو مفهوم اتحاد دنیای اسلام و ملی گرایی باهمدیگر همسو هستند و کشورهای مسلمان با حفظ هویت ملی می توانند به همگرایی اسلامی دست پیدا کنند و مفهوم امت اسلامی جامۀ عمل بپوشاند.

کلیدواژه‌ها


  1. ابنشتاین، ویلیام و فاگلمان، مکاتب سیاسی معاصر، ترجمه حسینعلی نوذری، تهران، نشر گسترده، 1376.
  2. ازغندی، علیرضا، سیاست خارجی جمهوری اسلامی، تهران، قومس، 1388.
  3. آشوری، داریوش، دانشنامه سیاسی، تهران، مروارید، 1379.
  4. برزگر، ابراهیم، روانشناسی سیاسی، تهران، سمت، 1389.
  5. بشیریه، حسین، جامعه شناسی سیاسی، تهران، نی، 1379.
  6. بیگدلی، علی، تاریخ اروپا در قرون وسطی، تهران، پیام نور،1384.
  7. خدادادی، محمد اسماعیل، مبانی علم سیاست، تهران، نشر یاقوت، 1380.
  8. خسروی، حسن، حقوق انتخابات دموکراتیک، تهران، مجد، 1387.
  9. خور، مارتین، جهانی شدن وجنوب (ترجمه احمد ساعی)، تهران، قومس، 1386.
  • رواسانی، شاپور، نادرستی فرضیه‌های نژادی آریا، سامی و ترک، تهران، اطلاعات، 1380.
  • ساعی، احمد، نظریه‌های امپریالیسم، تهران، قومس، 1376.
  1. همو، مسائل اقتصادی - سیاسی، تهران، سمت، 1380.
  2. سریع القلم، محمود، سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران، تهران، مرکز تحقیقات استراتژیک، 1380.
  3. عالم، عبدالرحمان، بنیادهای علم سیاست، تهران، نی، 1376.
  4. علیزاده، حسن، فرهنگ خاص علوم سیاسی، تهران، روزنه، 1386.
  5. عنایت، حمید، سیری در اندیشه سیاسی عرب، تهران، سپهر، 1358.
  6. عنایت، حمید، نهادها و اندیشه‌های سیاسی در ایران و اسلام، تهران، روزنه، 1377.
  7. همو ، اندیشه سیاسی در اسلام معاصر، تهران، خوارزمی، 1380.
  8. قادری، حاتم، اندیشه‌های سیاسی در اسلام و ایران، تهران، سمت، 1388.
  9. لطفی، نقی، تاریخ تحولات اروپا در قرون جدید، تهران، سمت، 1386.
  10. لوین، اندرو، طرح ونقد نریه لیبرال دموکراسی، تهران، سمت، 1380.
  11. مرتضوی، سیدخدایار، «گفتمان تشیع و برسازی هویت ملی در ایران عصرصفوی»، فصلنامه علمی، پژوهشی پژوهش‌های سیاسی جهان اسلام، سال پنجم، شماره 3، 1394.
  12. منوری، سید علی،«مناسبات دین ودولت، تکوین شالوده روابط خارجی ایران با عثمانی»، فصلنامه تاریخ روابط خارجی ایران با عثمانی، شماره 73، 1396.
  13. موثقی، احمد، جنبش‌های اسلامی معاصر، تهران، سمت، 1377.
  14. نقیب زاده، احمد، تحولات روابط بین الملل، تهران، قومس، 1375.
  15. همو، سیاست وحکومت در اروپا، تهران، سمت، 1377.
  16. وبر، ماکس، اخلاق پروتستان و روح سرمایه داری، تهران، سمت، 1371.
  17. الهی، همایون، امپریالیسم وعقب ماندگی، تهران، قومس، 1379.