تأثیرشیوع ویروس کرونا و بسته شدن حرم رضوی بر نگرش اجتماعی مردم به» زیارت« (‌مورد مطالعه ؛ نمازگزاران مساجد شهرستان زواره)

نوع مقاله : علمی ترویجی

نویسندگان

1 استادیار علوم سیاسی دانشکده علوم انسانی، گروه علوم سیاسی ، دانشگاه اراک ( نویسنده مسئول)

2 استادیار علوم سیاسی گروه الهیات دانشگاه الزهرا

10.30513/iss.2021.2205.1128

چکیده

این پژوهش ازلحاظ هدف کاربردی و ازلحاظ روش توصیفی همبستگی است جامعه آماری این پژوهش شامل نمازگزاران مساجد شهرستان زواره می‌باشد. با توجه به نامحدود بودن جامعه اماری و اعمال شرایط قرنطینه‌ای تعیین حجم نمونه با استفاده از جدول مورگان ۳۸۴ نفرتعیین و به علت عدم دسترسی محقق به و حضور اندک مردم و نمونه‌های تکرای در مسجد تعداد ۵۹ پرسشنامه با روش نمونه‌گیری خوشه‌ای در دسترس از(مساجد: جامع‌بافت‌سنتی، پامنار و صاحب‌الزمان) توزیع و جمع‌آوری شد.برای اندازه‌گیری نگرش وعمل به زیارت ازپرسشنامه استانداردحسینی وهمکاران (۱۳۹۵) وبرای اندازگیری نگرش عمل رفتن ویا نرفتن به زیارت دردوران کرونا ازپرسشنامه محقق-ساخته باپایایی70/0= α مورد استفاده قرار گرفت. یافته‌هانشان دادکرونا و بسته شدن حرم ‌رضوی بر نگرش مردم به زیارت و همچنین برعملِ رفتن و یا نرفتن به زیارت برمردم نمازگزاردرمسجدتأثیرمثبت ومعناداری داردو فرضیه‌های تحقیق تاییدمی‌شود.با افزایش آمارمرگ و میرناشی ازشیوع ویروس کرونا تمایل مردم نمازگزارمساجد شهر زواره به عمل رفتن به زیارت کاهش یافته است.باآنکه شیوع ویروس کروناباعث بستن بقاع متبرکه وازجریان افتادن فعالیت‌های دینی و کمرنگ شدن تعاملات اجتماعی شده است اما به نظر میرسداین شرایط موجبات حفظ سلامت آحاد جامعه ازانتقال این بیماری از طریق اسکان و سفر زائران تارسیدن به حرم رضوی رافراهم میآورد.

کلیدواژه‌ها


  1. ادهمی، عبدالرضا، ادریسی، افسانه عامری، مهدی، «تأثیراماکن مذهبی بر تجربه­های عرفانی و اعتقادات دینی»، فصلنامه عرفان اسلامی، پاییز، شماره 53، 1396.
  2. بابایی، حبیب­الله، درآمدی بر شاخص­های تمدنی در اربعین، مجموعه مقالات دومین همایش بین­المللی لقاء الحسین، جلد4، تهران، انتشارات دانشگاه امام صادق†. 1396.
  3. تیموتی، دالن، جی­دنیل، ج­اولسن، گردشگری، دین و سفرهای معنوی، تهران: جامعه شناسان، 1392.
  4. حاتمی، حسین، مراقبت سندرومیک در ساماندهی حملات بیوتروریستی در کتاب اپیدمیولوژی و کنترل بیماری­های مرتبط با بیوتروریسم، انتشارات صدا، مرکز مدیریت بیماریها، چاپ دوم، 1382.
  5. حسینی، کبری، اصغری­ابراهیم­آباد، محمدجواد، عبدخدایی، محمدسعید، «بررسی ارتباط زیارت امام رضا† با احساس شادکامی و رضایت از زندگی»، مجله­ی­پژوهش در دین و سلامت، دوره شماره2، بهار 1395.
  6. حمزه­زاده، حمید، بیوتروریسم سلاح خاموش، تهران، انتشارات سازمان عقیدتی سیاسی ارتش جمهوری اسلامی ایران (نشر آجا)، 1384.
  7. حیدری­چروده، مجید، همت­آبادی، حمیدرضا، اکبری فریمانی، محمد، نیازهای فرهنگی زائران خارجی امام رضا† مورد مطالعه زائران اردو، عرب، آذری و انگلیسی زبان، مجله مطالعات اجتماعی ایران، دوره ششم، شماره۳و۴، 1391.
  8. خسروی، مژگان. «بیوتروریسم در آب و مواد غذایی»، ‌فصلنامه علمی- پژوهشی داانشگاه علوم پزشکی لرستان، 1397.
  9. زرگان، جمیل، دهنوی، جلیل. «تهدیدات امنیتی بیوتروریسم و راه­های مقابله با آن با رویکرد پدافند غیرعامل»، پژوهش­های حفاظتی و امنیتی، شماره 19، 1395.
  • سراج­زاده، حسین، «چالش­های دین و مدرنیته: ساحتی جامعه­شناختی در دین­داری و سکولارشدن، تهران، طرح نو، ۱۳۸۳.
  • علی­پور، احمد، قدمی، ابوالفضل، علی­پور، زهرا، ‌عبداله زاده، حسین، «اعتباریابی مقدماتی مقیاس اضطراب بیماری کرونا (CDAS) در نمونه ایرانی»، نشریه علمی روانشناسی سلامت، سال هشتم، شماره4، زمستان 98، 1398.
  1. غیاثی، هادی، «ابعاد تمدنی زیارت در فرهنگ شیعی، پژوهشنامه حج و زیارت»، پاییز و زمستان، سال سوم، شماره 14، 1397.
  2. مکری­زاده، فهیمه، جامعه­شناسی پدیداری زیارت، پایان­نامه کارشناسی­ارشدپژوهشگری، مشهد، دانشگاه فردوسی.
  3. نراقی، ملااحمد، معراج السعاده، ‌قم: طوبای محبت، 1386.
  4. نشریه علمی فرهنگی پلاسما (ویژه نامه ویروس کرونا) انتشارات دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی استان اصفهان، شماره اول، ۱۳۹۸
  5. نیک­آیین، محمود؛ بختیارنصرآبادی، حسنعلی؛ بهرامی، حمزه علی؛ نصرتی­هشی، کمال؛ ‌عباس­پور، نفیسه، «آثار تربیتی امام رضا† در تعالی باورهای معنوی مردم ایران»، فرهنگ رضوی، ش12، 1394.
  6. واعظ­جوادی، مرتضی، فلسفه زیارت و آیین آن، چاپ هفتم، قم، ‌ناشر اسراء، 1391.
  7. یوسفی، علی، صدیق، اورعی، غلامرضا، کهنسال، علیرضا، مکری­زاده، فهیمه، «پدیدار شناسی تجربی زیارت امام رضا†»، مطالعات اجتماعی ایران، دوره ششم، شماره 3 و 4، . 1391.
  8. Goni M. D. , Naing N. N. , Hasan H. Development and validation of knowledge, attitude and practice questionnaire for prevention of respiratory tract infections among Malaysian Hajj pilgrims. BMC Public Health. 2020Mar;20 (1): 189. DOI: 10. 1186/s 12889-020-8269-9.
  9. Krole I, Sohechan B. Religion belifes and practice- among 52 psychiatric in patients in Mennesota. American Journal of Psychiatry. 1989;146 (1): 67-72.