دانشگاه علوم اسلامی رضوی پژوهش های اجتماعی اسلامی 1029-0117 23 115 2018 01 21 مصونیت زنان در حوزۀ اشتغال و تولید؛ راهبردهای اخلاقی - اجتماعی و روان‌شناختی 3 24 116 FA علی احمدپناهی عضوهیئت علمی پژوهشگاه حوزه و دانشگاه Journal Article 2019 10 14 ملاحظۀ هنجارهای اخلاقی - اجتماعی و روان‌شناختی در اشتغال زنان، ضرورتی اجتناب‌ناپذیر است. مصونیت‌بخشی به زنان در حوزۀ اشتغال و تولید، نیازمند تدابیر و سیاست‌گذاری عالمانه و واقع‌بینانه است. هدف پژوهش حاضر، معرفی راهبردهای مهم و اساسی اخلاقی - روان‌شناختی و اجتماعی در رابطه با مصونیت‌بخشی نسبت به اشتغال زنان است. سؤال اساسی این است که راهبردهای اخلاقی و اجتماعی و روان‌شناختی که می‌تواند آسیب‌های ممکن در حوزۀ اشتغال زنان را کاهش دهد چیست؟ پژوهش حاضر از تحقیقات کیفی است و با روش توصیفی - تحلیلی و استنباطی، ضمن اشاره به نگاه اسلام به اشتغال زنان، به مهم‌ترین راهبردهای مصونیت زنان در حوزۀ اشتغال و تولید می‌پردازد. با تتبّع و ژرف‌اندیشی در گزاره‌های اسلامی، روشن می‌شود که نقش اولیه و اساسی زنان، اشتغال به معنای مصطلح نیست و تشویقی برای اشتغال زنان در گزاره‌های دینی وجود ندارد. اگر چنانچه اشتغال زنان به دلایل مختلف مورد نیاز باشد، بایستی در چارچوب هنجارهای اخلاقی و اسلامی باشد. عدم ملاحظۀ هنجارهای اخلاقی، غفلت از ظرفیت‌های روان‌شناختی زنان، کم‌ارزش‌انگاری نسبت به نقش‌های اولیه و اصلی زنان و اغماض به بهداشت روانی زنان در محیط اشتغال و تولید، می‌تواند مهم‌ترین آسیب‌ها را برای زنان و بالتبع، برای خانواده و جامعه ایجاد نماید.

https://iss.razavi.ac.ir/article_116_093532aee8fea252c0c4d4d06e49dbf0.pdf

دانشگاه علوم اسلامی رضوی پژوهش های اجتماعی اسلامی 1029-0117 23 115 2018 01 21 زینت و آراستگی از دیدگاه امام رضا 25 48 117 FA مرتضی رحیمی دانشیار دانشکده الهیات دانشگاه شیراز Journal Article 2019 10 14 از دیدگاه امام رضا، زینت به دو نوع مادی و معنوی تقسیم می‌شود. هر دو نوع زینت برای جامعه ضروری هستند، از همین روی، صوفیه به دلیل پرهیز از زینت، مورد نکوهش آن حضرت قرار گرفته‌اند. زینت‌های معنوی، همچون دین، اهل بیت و... عامل نجات انسان در آخرت هستند. زینت‌های مادی دنیوی نیز می‌توانند به ارزش‌های انسانی و اخلاقی، همچون نوع دوستی، استحکام نهاد خانواده، احترام به یکدیگر و... کمک کنند. در عین حال، باید موازین شرعی در آنها رعایت شود و از تفاخر و تجمل‌پرستی در آنها خودداری گردد. افراد جامعه باید گذشته از زینت و آراستگی ظاهری، عملاً نیز مزیّن و آراسته باشند. هماهنگی بین زینت و آراستگی مادی ظاهری با زینت و آراستگی عملی و معنوی برای افراد جامعه بسیار لذت‌بخش خواهد بود. در پژوهش حاضر، که با روش توصیفی تحلیلی انجام شده، پاسخ به پرسش «دیدگاه امام رضا درباره آراستگی و مصادیق آن چیست؟» مورد بررسی قرار گرفته تا بدین وسیله، به ظاهر خوب و لذت و سلامت جامعه و انس و الفت و سعادت اخروی کمک شود.

https://iss.razavi.ac.ir/article_117_caf6b6e1d6903ed6237b2f94c7ed2cc7.pdf

دانشگاه علوم اسلامی رضوی پژوهش های اجتماعی اسلامی 1029-0117 23 115 2018 01 21 اهمیت تولید داخلی در اقتصاد مقاومتی از منظر مقام معظم رهبری 49 72 118 FA محمود اصغری پژوهشگر دانشگاه علوم اسلامی رضوی Journal Article 2019 10 14 تولید و اشتغال نیروی انسانی، یکی از مهم‌ترین و اساسی‌ترین اهداف سیاست‌های اقتصاد مقاومتی را تشکیل می‌دهد. بیکاری علاوه بر اتلاف منابع انسانی، مسایل و مشکلات متعدد اقتصادی، اجتماعی و سیاسی را به همراه دارد. در این مقاله سعی خواهد شد تا به بررسی و تحلیل اهمیت تولید داخلی که یکی از مهم‌ترین مؤلفه‌های اقتصاد مقاومتی است، پرداخته شود. محور اصلی این بررسی، بهره‌گیری از رهنمودها و دستور العمل اجرایی سال 1396 که توسط مقام معظم رهبری در هنگام تحویل سال بیان و ابلاغ کردند، خواهد بود. بدین سان، پرسش مقاله این است‌که اولاً، توجه نمودن به تولید داخلی و اهمیت دادن به آن، چه نتایج و آثاری را می‌تواند در پی داشته باشد؟ ثانیاً، چرا آن طور که شایسته است، جمهوری اسلامی با همۀ پیشرفت‌هایی که در بخش‌های مختلف داشته، نتوانسته است در بخش اقتصادی، توفیق چندانی حاصل نموده و بازار تولید و اشتغال کشور را سامان‌دهی کند؟ در پاسخ به سؤال اول باید گفت: یافته‌ها در این نوشتار، نشان از آن دارد که با تکیه بر تولید داخلی و اتکاء به قدرت درونی کشور، می‌توان بازار اشتغال را که از نقاط کلیدی و شاهراه اقتصادی - اجتماعی کشور به حساب می‌آید، به تحرک واداشت. در نتیجه، اقتصاد کشور را از حالت رکود خارج نموده و رشد اقتصادی را برای کشور به ارمغان آورد و از این طریق، با پیشگیری از شیوع و افزایش بیکاری در بخش اقتصادی، سبب رفاه اجتماعی گردید و در بخش فرهنگی نیز، از آسیب‌های اخلاقی و روانی و ناهنجاری‌های اجتماعی کاست. در پاسخ به سؤال دوم می‌توان گفت: نبود توازن و تقارن و همگرایی در برنامه‌ها و سیاست‌های اقتصادی بر مبنای سیاست‌های اقتصاد مقاومتی و نیز پدیدۀ قاچاق کالا و شعاری برخوردن کردن با مفاسد اقتصادی، سبب شده تا در بازار تولید و اشتغال، برخلاف انتظار، همچنان رکود و بیکاری حاکم باشد.

https://iss.razavi.ac.ir/article_118_64b7508678eff5d1dfc1e1b6399a3d85.pdf

دانشگاه علوم اسلامی رضوی پژوهش های اجتماعی اسلامی 1029-0117 23 115 2018 01 21 بررسی نقش امام رضا درتقابل با بدعت با تأکید بر روایات عیون اخبار الرضا* 73 98 119 FA سوسن فخرایی استادیار دانشگاه پیام نور خوزستان زهرا مردنژاد دانشجوی کارشناسی ارشد علوم قرآن و حدیث، دانشگاه پیام نور، مرکز اهواز Journal Article 2019 10 14 مسألۀ بدعت، یکی از مسائل مهمی است که از زمان رحلت پیامبر اکرم تا به امروز، همواره یکی از دغدغه‌های دینداران و به ویژه، متولیان بشری هدایت انسان به سوی کمال و سعادت، یعنی وجود شریف حضرات ائمۀ معصومین بوده است. مسألۀ بدعت و بدعتگذاری در دین، با ظهور وهابیت در شبه جزیرۀ عربستان و گسترش افکار و اندیشه‌های آنان تا عصر ما، اهمیت خاص می‌یابد، چه این گروه، با هدف سست نمودن پایه‌های ایمان و اعتقادات شیعه و به‌ویژه جوانان، با استفاده از روش‌های نوین اطلاع‌رسانی، اعم از اینترنت، ماهواره و... شیعه و مذهب تشیع را به بدعت‌گذاری در دین متهم می‌نمایند. آنچه در این مقاله مورد بررسی قرار می‌گیرد، کیفیت تقابل و رویارویی با مسألۀ بدعت در زندگانی امام علی بن موسی الرضا است. عرصۀ زندگی امام علی بن موسی الرضا و به‌ویژه عصر امامت ایشان، چه به لحاظ معنا و چه به لحاظ ظاهر که مقارن با خلافت هارون، امین و مأمون عباسی بوده و از لحاظ بُعد زمان، بیست و پنج سال طول کشیده است، می‌تواند شایستگی تحقیق و پژوهش را در زمینۀ بدعت و کیفیت مواجهۀ امام با آن را بیابد. به دلیل گستردگی دامنۀ فعالیت‌های علمی و کلامی امام، در این پژوهش، موضوع بدعت و نحوۀ مواجهۀ امام با آن مورد بررسی قرار گرفته است. جامعۀ آماری محقق در این تحقیق، کتب مربوط به زندگی آن حضرت، به‌ویژه کتاب عیون اخبار الرضا و جلد چهل و نهم از مجموعۀ بحار الانوار (شرح زندگی امام علی بن موسی الرضا) است. اما برای رسیدن به نتیجۀ قطعی، منابع دیگر نیز مورد بررسی قرار گرقته است. روش تحقیق به صورت کتابخانه‌ای و بررسی اسناد تاریخی می‌باشد.

https://iss.razavi.ac.ir/article_119_9dfda04b4a62d9ce71c2262c01fdb716.pdf

دانشگاه علوم اسلامی رضوی پژوهش های اجتماعی اسلامی 1029-0117 23 115 2018 01 21 مطالعۀ تطبیقی خانواده از دیدگاه شهید مطهری و تالکوت پارسونز 99 126 120 FA زینب پیکار کارشناس ارشد پژوهشگری اجتماعی دانشگاه آزاد واحد دهاقان اصغز محمدی استادیار گروه جامعه‌شناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد دهاقان Journal Article 2019 10 14 خانواده کوچک‌ترین و مهمترین نهاد اجتماعی در جامعه می‌باشد و افرادی که در این محیط رشد می‌یابند، به میزان قابل توجهی در رشد و شکوفایی جامعه نقش دارند. با توجه به اهمیت این نهاد در جامعه، همواره نظرات و دیدگاه‌های مختلفی راجع به کارکرد و ساختار و وظایف اعضا در خانواده، توسط صاحب‌نظران در طول تاریخ مطرح شده است. این مقاله، با بررسی نظریات شهید مرتضی مطهری و تالکوت پارسونز دربارۀ خانواده، به نوعی به دنبال مقایسۀ دو دیدگاه جامعه‌شناسانه و اسلامی دربارۀ خانواده است. در بحث کارکرد خانواده، تولید نسل و پرورش نسل آینده، دادن هویت اجتماعی به فرزندان و ایجاد یک محیط امن و آرام، مورد توجه دو صاحب نظر بوده است. در بیان ویژگی‌های خانواده هم برمبنای ازدواج بودن، واحد مصرفی، نظم غریزۀ جنسی و... نمونه‌ای از ویژگی‌های خانواده است. در بخش وظایف اعضای خانواده، بحث نقش‌های ابزاری و ابرازی و به تعبیر شهید مطهری، تشابه حقوق زن و مرد بیان شده است.

https://iss.razavi.ac.ir/article_120_0fbd0c3fb790eeecd0fd13119575145c.pdf

دانشگاه علوم اسلامی رضوی پژوهش های اجتماعی اسلامی 1029-0117 23 115 2018 01 21 پیشرفت علمی کشور بر مبنای آزاداندیشی 127 148 121 FA حبیب زمانی محجوب استادیار تاریخ و تمدن اسلامی پژوهشگاه علوم اسلامی امام صادق Journal Article 2019 10 14 از شاخصه‌های مهم جامعۀ پیشرفته، تولید مستمر دانش در آن است. تولید دانش نیز، مستلزم فراهم آمدن مقدماتی است که آزاداندیشی از مهم‌ترین آنهاست. فارغ از مباحث نظری موضوع، مطالعۀ تاریخ فرهنگ و تمدن اسلامی نشان می‌دهد آزاداندیشی، تأثیر بسزایی بر رونق تمدن اسلامی، در سده‌های اوج آن داشته است. داعیۀ این نوشتار آن است که برای پیشرفت کشور و تحقق تمدن نوین اسلامی نیز، بایستی به این مقوله توجه جدی شود و بسترهای آن در عرصه‌های گوناگون فرهنگی و علمی فراهم شود. چرایی و چگونگی این امر، مسأله‌ای است که این مقاله با روش توصیفی - تحلیلی در پی پاسخگویی به آن میباشد. یافتههای تحقیق نشان میدهد بالابودن ظرفیت حکومت از جنبۀ انتقادپذیری و برتافتن دیدگاه‌های دانشمندان و عالمان، رونق فرهنگ نقد و نقادی، جسارت علمی دانشمندان و شکستن مرزهای دانش، و همچنین تحقق کرسی‌های آزاداندیشی و نظریه‌پردازی، از راهکارهای تحقق آزاداندیشی در کشور است که عملیشدن آن‌ها، قطعاً پیشرفت علمی کشور را به دنبال خواهد داشت.

https://iss.razavi.ac.ir/article_121_4212c8b7a565be1bbd4693c049135e15.pdf

دانشگاه علوم اسلامی رضوی پژوهش های اجتماعی اسلامی 1029-0117 23 115 2018 01 21 عدالت سیاسی در اندیشۀ شهید مطهری و راولز در یک نگاه تطبیقی 149 168 122 FA رحمت عباس تبار استادیار علوم سیاسی و هیأت علمی دانشگاه مازندران شهربانو فولادی کارشناسی ارشد اندیشۀ سیاسی در اسلام Journal Article 2019 10 14 عدالت سیاسی به عنوان یکی از دغدغه‌های جامعۀ انسانی، به لحاظ داشتن جایگاه و پیشینه‌ای که در ادیان و مکاتب سیاسی داشته است، در کنار مفاهیمی مانند آزادی، امنیت و دموکراسی همواره مورد توجه بوده و در این مسیر، اندیشمندان و متفکرین در تعریف از عدالت و راه رسیدن به آن به بیان نظریات خود پرداخته‌اند. شهید مطهری نیز، از جمله متفکرین عدالتخواه، در ردیف اندیشمندانی قرار دارد که براساس آموزه‌های دینی و اسلامی، نظریات خود را در مورد این مسأله بیان کرده است. از این رو، هدف این پژوهش، بررسی عدالت سیاسی در اندیشۀ ایشان بوده و به این پرسش پرداخته که، عدالت سیاسی در اندیشۀ شهید مطهری چه جایگاهی دارد؟ یافته‌های پژوهش با روش توصیفی تحلیلی و با استفاده از نظریۀ عدالت سیاسی جان راولز، حکایت از این دارد که عدالت سیاسی در نظر شهید مطهری، در ذیل عدالت اجتماعی قرار دارد و اﺻﻮﻟﯽ ﻫﻤﭽﻮن آزادی، دﻣﻮﮐﺮاﺳﯽ و ﻋﻤﻞ ﺑﻪ ﻗﻮاﻧﯿﻦ منبعث از ﺣﻘﻮق واﻗﻌﯽ اﻧﺴﺎن‌ﻫﺎ را ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﭘﺎﯾﻪ‌ﻫﺎی ﻋﺪاﻟﺖ و ﺗﻮازن اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ در ﻧﻈﺮ ﻣﯽ‌ﮔﯿﺮد.

https://iss.razavi.ac.ir/article_122_be3c75a1597815d16d713e285c19f7b6.pdf

دانشگاه علوم اسلامی رضوی پژوهش های اجتماعی اسلامی 1029-0117 23 115 2018 01 21 فهرست 1 2 123 FA Journal Article 2019 10 14 فهرست مقالات مجله پژوهش های اجتماعی اسلامی شماره 115

https://iss.razavi.ac.ir/article_123_57236bc32fcee48b625411b61268165c.pdf