دانشگاه علوم اسلامی رضوی پژوهش های اجتماعی اسلامی 1029-0117 24 117 2018 06 22 جایگاه دوستی و برادری در سبک زندگی رضوی و تأثیر آن در تمدّن‌سازی اسلامی 3 30 90 FA محمدتقی سازندگی دانشجوی دکتری تاریخ و تمدّن اسلامی دانشگاه پیام نور قم Journal Article 2019 10 12 توجه و توصیۀ اسلام به رعایت اخلاق دوستی و برادری، نقش فراوانی در تعالی فرد و جامعه دارد، چراکه اخلاق یکی از عناصر مؤثر و مهّم شخصیّت انسان است. اسلام خواهان ایجاد رابطه صمیمی و عزّت و روح برادری در جامعه است، تقویت روحیۀ برادری آثار شگرفی بر نوع سبک زندگی افراد جامعه ایجاد می‌کند. در این پژوهش، این سؤال مطرح است که معیار و اهمیت انتخاب دوستی و برادری از دیدگاه حضرت‌ رضا چیست؟ روش‌های تثبیت و تحکیم دوستی و نیز، آداب معاشرت از منظر امام‌ رضا کدام است؟ و آیا می‌توان از مسألۀ دوستی و برادری، در زمینۀ تمدّن‌سازی و ایجاد وحدت بهره برد؟ هدف این است که با آموزه‌های اخلاقی امام ‌رضا در باب اخلاق دوستی و برادری آشنا شده و با الگوبرداری، آنها را در سبک زندگی ایرانی - اسلامی به‌کار ببندیم و در نظام‌سازی تمدّن اسلامی، مورد استفاده قرار دهیم و بتوان مسایل و مشکلات اخلاقی جامعه را برطرف نموده و با الگوگیری از رفتار و منش حضرت ‌رضا، جامعه را به‌سوی سعادت و خوشبختی هدایت نماییم. این پژوهش، با نگرشی نو به روش‌ها و کارکردهای اخلاق و رفتار و آداب اجتماعی اسلامی و با مطالعه و بررسی متون و منابع تاریخی و آموزه‌های امام ‌رضا، می‌کوشد به تبیین کارکرد روایات در زمینۀ اخلاق دوستی و برادری پرداخته شده و دستمایه‌ای مناسب جهت الگوسازی، برای جوامع اسلامی فراهم آورد.

https://iss.razavi.ac.ir/article_90_cf0dfdadd16d448a2ff94673fc9ed2b8.pdf

دانشگاه علوم اسلامی رضوی پژوهش های اجتماعی اسلامی 1029-0117 24 117 2018 06 22 جایگاه استقلال فرهنگی در سبک زندگی از نگرۀ قرآن و مقام معظم رهبری 31 54 91 FA سیدمهدی موسوی نیا مدرس و پژوهشگر دانشگاه جامع امام حسین سعید جلیلیان کارشناس ارشد علوم قرآن و حدیث، پژوهشگر دانشگاه جامع امام حسین Journal Article 2019 10 12 استقلال کامل هر ملتی، در گرو استقلال سیاسی، اقتصادی و فرهنگی است. در این میان، استقلال فرهنگی به لحاظ بستر بودن برای سایر مسائل، از اهمیت فراوانی برخوردار است و یکی از راه‌های رسیدن به استقلال فرهنگی، شکل‌دهی و اصلاح سبک زندگی است. از طرفی، حضرت آیت ‌اللّه خامنهای از جمله شخصیت‌هایی هستند که نقش قرآن را در تمام شئونات زندگی ضروری می‌دانند و همواره، از قرآن‌گرایی و توسّل به آموزه‌های قرآن در حل مشکلات جامعه، سخن به میان می‌آورند. یکی از این جنبه‌ها، سبک زندگی است. از منظر ایشان، برای رسیدن به استقلال فرهنگی، نیازمند اصلاح سبک زندگی هستیم. بدین‌جهت، بر لزوم مراجعه به آموزه‌های قرآنی برای اصلاح آن تأکید دارند، لذا این نوشتار درصدد است با استفاده از روش داده بنیاد و تحلیل محتوا، نقش‌ آموزه‌های قرآنی در جهت‌دهی به سبک زندگی را مورد بررسی قرار دهد. به همین دلیل، موضوعاتی مانند کار و وجدان کاری در فرهنگ کار، ادب در فرهنگ اجتماعی، تجمل‌گرایی در فرهنگ مصرف و طلاق در فرهنگ خانواده، از منظر آیت ‌اللّه خامنهای مورد بررسی قرار گرفت. در نهایت، آموزه‌های قرآن کریم، به عنوان بخش عظیم از میراث فرهنگی، با شکل‌دهی و یا اصلاح سبک زندگی، به استقلال فرهنگی کمک می‌کند.

https://iss.razavi.ac.ir/article_91_527e257c8171b8a0b62509ffbb08c25d.pdf

دانشگاه علوم اسلامی رضوی پژوهش های اجتماعی اسلامی 1029-0117 24 117 2018 06 22 راه‌های معنوی دستیابی به آرامش در زندگی 55 82 92 FA زهرا جلائیان طلبۀ سطح سه حوزۀ علمیه علی جلائیان اکبرنیا عضو هیئت علمی دانشگاه علوم اسلامی رضوی Journal Article 2019 10 12 آرامش، نیاز آدمی در طول زندگی است. تلاش در امور اقتصادی، تشکیل زندگی، فعالیت‌های فرهنگی و اجتماعی، همه با هدف دستیابی به آرامش ظاهری و باطنی انجام می‌پذیرد. برخی، این آرامش را در آسایش ظاهری و رسیدن به برخی از امور مادی می‌بینند و برخی، در جهان‌بینی توحیدی و سبک زندگی اسلامی. این نوشته، بر آن است با توجه به آموزه‌های اسلامی، راه‌های معنوی دستیابی به آرامش را تبیین نماید، چه اینکه جامعۀ سالم و پویا، نیازمند آرامش در ابعاد مختلف است. بر اساس یافته‌های این پژوهش، مهم‌ترین عوامل معنوی مؤثر در آرامش افراد، امور زیر است: داشتن هدف، ایمان به خدا، تقوا و پرهیزکاری، توکل، بازگشت و جبران خطا، شکیبایی و صبر، ذکر و انس با خدا، رضایت و تسلیم در برابر خواست و مشیت الهی، توجه به معاد، دل نبستن به دنیا، محبت و خدمت به مردم. این امور در کنار راه‌های طبیعی و مادی، آرامش را برای افراد به وجود می‌آورد.

https://iss.razavi.ac.ir/article_92_1042e16f83d4965c7c6fe506ebae3e49.pdf

دانشگاه علوم اسلامی رضوی پژوهش های اجتماعی اسلامی 1029-0117 24 117 2018 06 22 بررسی ریشه‌های فرهنگی ارتجاع پس از انقلاب اسلامی، با استناد به قرآن کریم 83 108 93 FA عباس محمدیان دانشیار دانشگاه حکیم سبزواری ریحانه صادقی دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه حکیم سبزواری Journal Article 2019 10 12 هدف از پژوهش حاضر، چنان‌که از عنوان برمی‌آید، بررسی و بازنمایی ریشه‌های فرهنگی ارتجاع، پس از پیروزی جامعه اسلامی از منظر قرآن کریم است. ارتجاع به معنای بازگشت به افکار، عقاید و اندیشه‌های کهن گذشته است. این خصلت، پس از هر انقلابی در میان افراد یا گروه‌های جامعه که موافق نظام فرسودۀ پیشین و مخالف پیشرفت و ترقّی هستند، رخ می‌دهد. ارتجاع، از مهم‌ترین و خطرناک‌ترین مؤلّفه‌هایی است که جامعۀ اسلامی را تهدید می‌کند و زمان‌شمول و مکان‌شمول است. از این روی، در صورت غفلت انقلابیون از علل و عوامل ایجاد آن، زمینۀ فروپاشی نظام نوین جامعه فراهم خواهد شد. قرآن کریم به عنوان کامل‌ترین نسخۀ کاربردی حیات مادّی و معنوی بشریّت، به این موضوع نگاه ویژه‌ای دارد که در این مقاله، بدان خواهیم پرداخت، اگرچه کلمۀ «ارتجاع» در قرآن کریم به کار نرفته ‌است، اما مفاهیم قرآنی بدان اشاره دارد. از منظر قرآن کریم، هرگونه جهت‌گیری علیه توحید و بازگشت به طاغوت، نوعی واپس‌گرایی و ارتجاع خوانده‌ و از آن نهی می‌شود. علل و عوامل گوناگونی، منجر به واپس‌گرایی می‌شود، از جمله رفاه‌زدگی، اشرافیّت، سطحی‌نگری و عدم بصیرت. در این مقاله، که به روش کتابخانه‌ای و توصیفی - تحلیلی انجام گرفته، با استناد به آیات قرآن کریم، موانعی را که باعث ارتداد فکری و ارتجاع انقلابیون می‌شود، بازنموده شده است.

https://iss.razavi.ac.ir/article_93_b4d7cb5e74d2fc0c2c4a0dc55b3a635a.pdf

دانشگاه علوم اسلامی رضوی پژوهش های اجتماعی اسلامی 1029-0117 24 117 2018 06 22 The Examinations of the Cultural Roots of the Reactionary (Irtejaa) after the Islamic Revolution of Iran with Adducing to the Noble Quran معرفی سبک فرزندپروری بامریند و ارزیابی آن با نگاهی به گزاره‌های اخلاقی - اجتماعی اسلامی 109 134 94 FA علی احمد پناهی هیات علمی پژوهشگاه حوزه و دانشگاه Journal Article 2019 10 12 The aim of this paper as it has been mentioned by its title is to study and represent the cultural roots of reactionary after the victory of the Islamic society from the point of the noble Quran. Irtejaa( reactionary) means return to the old thought and beliefs . This attribute happens after any revolution among persons and community groups who are in agreement with the previous defective system and in opposition to development and progress. Reactionary is one of the most important and dangerous components that it threatens the Islamic society and it is the limitations of time and space. Therefore, if the revolutionaries neglect the causes and factors which creates reactionary it will provide the collapse of the new society system. The holy Quran as the most prefect functional text for the human material and spiritual life has a particular notice to this issue which this note has examined. Although the word " ارتجاع"has not used in the holy Quran but the Quranic concepts have mentioned it. From the view of the noble Quran, every orientation against tawhid (monotheism) and return to tyrants is a kind of the reactionary and return and it is prohibited. There are different causes and factors which lead to the reactionary such as the nobility strong desire for welfare, superficiality and lack of spiritual insight. With library and descriptive-analytic method and with adducing to the noble Quran, this paper has investigated the obstacles which cause the thought apostasy and the revolutionaries' reactionary. یکی از مؤلّفه‌های اساسی در گستره و موضوع تربیت فرزند، سبک فرزندپروری والدین است. پژوهش حاضر، از تحقیقات کیفی است و با روش تحلیل محتوا، ضمن معرفی سبک فرزندپروری بامریند، به برخی نقاط قوّت و ضعف آن، با نگاهی به آموزه‌های اسلامی پرداخته است. با تتبّع و ژرف‌اندیشی در گزاره‌های اسلامی، می‌توان استنباط کرد که سبک فرزندپروری بامریند، علی‌رغم امتیازات و جامعیت نسبی (به ویژه در سبک مقتدارانه) که دارد، دارای نقاط ضعف چندی است. سؤال اساسی این است که سبک فرزندپروری مبتنی بر گزاره‌های اسلامی، دارای چه ویژگی‌هایی است که در دیگر سبک‌های فرزندپروری و به‌ویژه، در سبک فرزندپروری دایانا بامریند مورد توجه نبوده و یا کم‌رنگ است. امتیازات و نکات برجسته‌ای که می‌تواند در اتقان، جامعیت و افزایش گسترۀ شمولی نظریۀ سبک فرزندپروری، حایز اهمیت باشد و این نکات به گونه‌های مختلف، در گزاره‌های اسلامی و در رابطه با سبک فرزندپروری وجود دارد و در سبک فرزندپروری بامریند، بسیار کم‌رنگ بوده و یا ملاحظه نشده است. این نکات عبارتند از: بی‌توجهی به ظرفیت‌ها و تفاوت‌های فرزندان، غفلت از اصل جامع‌نگری، ناهمترازی بین تقاضا و کنترل، عدم ملاحظۀ جنبه‌های معنوی و عبادی در اهداف فرزندپروری، عدم توجه به تقویت خودکنترلی و پرهیزکاری در فرزندان و عدم توجه به هنجارهای متافیزیکی و الهی و... .

https://iss.razavi.ac.ir/article_94_b2f63ef721cb9c3bc6574da439751aa1.pdf

دانشگاه علوم اسلامی رضوی پژوهش های اجتماعی اسلامی 1029-0117 24 117 2018 06 22 بررسی عوامل مؤثر بر مشارکت زنان در فعالیت‌های داوطلبانۀ خیرخواهانه 135 158 95 FA محمد صالح طیب نیا عضو هیئت علمی دانشکده اهل بیت دانشگاه اصفهان حوریه ربانی اصفهانی دانشجوی دکتری رشته مطالعات زنان دانشگاه تربیت مدرس تهران Journal Article 2019 10 12 سازمان‌های غیر دولتی (NGO)، پدیده‌ای جدید در حیات اجتماعی جوامع غربی محسوب می‌شوند که رشد شتابان آن‌ها، از نیمۀ دوم قرن بیستم و در پی مسائل ناشی از جهانی‌شدن آغاز شده است. این سازمان‌ها، به دنبال بسیج نیروی مردمی و داوطلب برای بهبود وضعیت جامعه، رفع کاستی‌ها، بروز و ظهور دیدگاه‌ها و دستیابی به توسعۀ پایدار هستند. در این بین، زنان نیز از این وضعیت مستثنی نبوده و فرصت حضور در سازمان‌های غیر دولتی، به عنوان نمادی از مشارکت را خواهند داشت. تشویق زنان و فراهم آوردن امکان حضور آنان در سازمان‌های غیر دولتی، آنان را به نیرویی سازنده تبدیل کرده و مشارکت اجتماعی آنان را بهبود می‌بخشد. با توجه به این که فعالیت در چنین سازمان‌هایی، داوطلبانه و غالباً بدون نفع اقتصادی می‌باشد، بررسی و تبیین عواملی که سبب مشارکت زنان به عنوان قشر عظیمی از جامعه، در این نهادها و امور خیر می‌گردد، ضروری به نظر می‌رسد. این مقاله، با روش توصیفی تحلیلی و ابزار کتابخانه‌ای، به بررسی و تبیین این عوامل، متناسب با پتانسیل‌های زنان در پنج حوزۀ فردی، خانوادگی، اقتصادی، اجتماعی و مذهبی پرداخته و عواملی همچون عواطف، خانواده، تربیت، آموزش، سن، سواد، حقوق اقتصادی زن مسلمان، فاکتورهای مذهبی و دیگر موارد بیان گردیده است.

https://iss.razavi.ac.ir/article_95_2632c30ed61c2cdf5c2b32b1d42a77bf.pdf

دانشگاه علوم اسلامی رضوی پژوهش های اجتماعی اسلامی 1029-0117 24 117 2018 06 22 امنیت در مکتب پیشوایان دین 159 183 96 FA محمدحسین پژوهنده پژوهشگر دانشگاه علوم اسلامی رضوی Journal Article 2019 10 12 نظر به موضع‌گیری اسلام نسبت به مسألۀ امنیت، چنین به نظر می‌رسد که هدف اصلی آن، برقراری امنیت در جوامع انسانی است. نگارنده در راستای تبیین این هدف، کوشیده است طی چند بخش، راز نهفته‌ای را که در ایمان و اسلام است، آشکار نماید و این، مدعای ما در مسألۀ تحقیق است. نگارنده در نخستین بخش، به مفهومکاوی برخی عناوین و اصطلاحات کلیدی در رابطه با امنیت میپردازد و در بخش دوم، بحثی را به میزان اهمیت مسألۀ امنیت در اسلام اختصاص داده و در بخش سوم، به ارائۀ مدل و الگوهای تئوریک در مکتب اسلام پرداخته است. نویسنده، توجه به دو نکته را لازم می‌داند: یکی اینکه مقالۀ حاضر، هر چند در مقام پاسخ به شبهات نیست، اما تلویحاً و به دلالت تضمّنی، به این حقیقت دست می‌یابد که چنین دینی، طبعاً نمی‌تواند خاصیت و طبیعتی غیر از امنیت داشته باشد که خود، پاسخی است به آنان که آن را به غرض یا به غلط، دین خشونت معرفی می‌نمایند. نکتۀ دیگر این است که اسناد روایات این بحث، اگرچه به‌طور عموم، مربوط به همۀ معصومین است، اما به طور ویژه‌ای در بخش آخر به راهبردهای جاوید حضرت ثامن الأئمه مزین گردیده است.

https://iss.razavi.ac.ir/article_96_caa2b4d9429f6fbc46741f9dcc79401a.pdf

دانشگاه علوم اسلامی رضوی پژوهش های اجتماعی اسلامی 1029-0117 24 117 2018 06 22 فهرست 1 2 97 FA Journal Article 2019 10 12 فهرست مقالات مجله پژوه های اجتماعی اسلامی شماره117

https://iss.razavi.ac.ir/article_97_c9bd9a4568484bb8bc69522982e10dd3.pdf